Những món ăn dân dã được chế biến từ cá rô đồng

3 tuần trước

Cá rô đồng kho khế, cá rô đồng rán giòn, cá rô nấu canh cải hay cá rô hương bưởi đậm đà… là những món ngon đặc trưng được chế biến từ cá rô đồng Nghệ Tĩnh mà bạn không nên bỏ qua nếu có dịp du ngoạn đến vùng đất này.


Cá rô màu vàng đầu nhỏ, thân mình cá mập, xương mềm nhiều thịt người ta thường chọn mua những mẻ cá rô vàng vào tiết tháng 9 tháng 10 âm lịch – “Béo như cá rô tháng mười”, là câu dân gian từng truyền tụng. Khi cây lúa đã làm sữa và ửng chín dần, ruộng lúa đã thoang thoảng có mùi thơm, đặc biệt là ở các thửa ruộng lúa nếp lại ngon thơm hơn cùng loại sống ở trần lúa tẻ. Có lẽ chất lượng của giống lúa đã làm tăng thêm giá trị của con cá.

Cá rô không chỉ được kho với khế mà còn có thêm các món như cá rô rán (chiên) giòn, cá rô đồng nấu canh cải, cá rô nướng lá bưởi kho mặn ngọt (cá rô hương bưởi).

1. Cá rô đồng kho khế

Cá rô làm rửa sạch ướp mắm, bột nêm. Khế rửa sạch cắt lát. Gừng rửa sạch cắt sợi, lá gừng cắt khúc. Bắc nồi lên bếp cho vào dầu ăn vào cho tỏi, hành vào phi thơm lên. Cho đường vào đảo đều khi đường chuyển vàng thì tắt bếp. Cho khế vào rồi xếp cá lên.

Cho củ gừng xắt sợi vào. Nêm thêm nước mắm, đường, ớt bột, ớt. Bật lửa lên kho, cho thêm nước sôi ngập cá kho đến khi nước sệt lại. Nêm nếm lại rồi cho lá gừng vào và tắt bếp.

2. Cá rô đồng rán giòn

Để làm món cá rô rán giòn phải chọn loại nhỏ (thường gọi là cá rô ron), sau khi làm sạch ruột, để ráo nước, chờ cho chảo mỡ nóng già thì bỏ vào rán. Khi rán phải chú ý nhỏ lửa, trở đều, không được để cá cháy quá, cũng không để cá chín non, sẽ không giòn, xương cứng. Sau khi rán chín, rải thêm lá chanh thái nhỏ lên trên. Nước chấm phải có tỏi, ớt, thêm tý chanh cho đỡ ngán.

3. Cá rô đồng nấu canh cải

Món cá rô đồng nấu canh cải thì hơi cầu kỳ nhưng nếu chịu khó, các bà nội trợ sẽ làm cho gia đình có bữa cơm ngon. Cá rô nấu canh cải phải chọn con to, nhiều thịt. Sau khi làm sạch ruột thì bỏ cá vào nồi luộc (chú ý nước luộc phải nhiều hơn bát canh mình định nấu).

Cá chín, vớt ra để nguội, sau đó, tách thịt, bỏ xương, cho đầu cá vào đun lại trong nồi nước luộc 1 phút. Phi thơm hành mỡ, rồi xào cá, thêm bột canh, tiêu, nước luộc cá. Rau cải sen (cải cay) thái nhỏ, hành lá, ngò ta thái sẵn. Cho rau cải vào đun vài phút, nhắc ra, cho hành lá và ngò, thêm ớt cay thái nhỏ (hoặc ớt bột) múc ra ăn liền. Canh cải cá rô vừa ngọt, vừa béo, vừa thơm, ăn nóng, nếu không sẽ mất ngon.

4. Cá rô hương bưởi

Cá rô vàng đánh bắt được đem về chưa làm sạch vội. Việc đầu tiên là đặt chiếc nồi đất nung lên bếp than hoa đang rực lửa cho nồi nóng lên mới đổ mẻ cá tươi vào lấy rổ úp lên miệng nồi đợi cá giẫy chết. Khi cá đang thoi thóp thì chú ý lật trổ mình cá cho nóng đều hai bên và ấn xuống cho mình cá thăng bằng, không để cong queo, tới khi con nào cũng duỗi dài đều nhau thì đổ cá ra rổ.

Tiếp theo là lót lá bưởi vào lòng nồi, lần lượt mỗi lá đặt một con cá nằm đè lên trên theo chiều dài chiếc lá sau đó phủ lên mình mỗi con cá một lá bưởi khác, cứ làm như thế cho đến khi đã kín đáy nồi rồi quạt cho than hổng cháy nhưng nhiệt lượng phải đều đều không để lúc rực đỏ lúc lụi tàn. Khi lá bưởi đã cháy đen, hai bên lườn cá đã vàng đều là coi như đã hoàn tất công đoạn “tẩm ướp” hương bưởi.

Bây giờ đến việc làm cá không phải bằng nước mà bằng một thanh nứa sắc cao nhẹ vào mình cá cho lá bưởi và vẩy cá rụng rơi rồi lấy ngón trỏ ấn nhẹ đấu cá, ngón cái ấn đuôi đẩy con cá lên. Dùng tay phải lần lượt rút vây trên, vây dưới, vây hai bên. Như vậy coi như đã rút gần hết xương cá, con cá chỉ còn cộc một xương sống. Lật ngửa con cá, tách bụng moi ruột bỏ đi.

Pha chế một bát gia vị gồm nước mắm ngon, tỏi đập dập, hạt tiêu, mì chính, mật mía tỷ lệ là 1/5 bát ăn cơm cho một kilô cá. Bắc chảo lên bếp phi hành mỡ lần lượt đặt cá vào chiên. Đun nhỏ lửa, chừng một phút khi trở cá chiên mặt khác đun thêm phút nữa thì đổ bát gia vị lên mình cá trong chảo.

Một nồi cá kho hương bưởi ngon là từng con cá rô vàng không con nào được gãy nát, khô ướt trông ngon mềm mà ngửi thấy mùi thơm lạ lùng chẳng biết là mùi cá hay mùi bưởi, hình như một mùi thơm lẫn lộn hoà quyện vào nhau không riêng gì một thứ.

Cá rô đồng được chế biến thành những món món ăn quen thuộc của nhiều gia đình ở vùng đất Nghệ An – Hà Tĩnh. Vị tươi ngọt của cá mới bắt ở ruộng, cùng sự hòa quyện với vị cay, mặn, ngọt của các loại gia vị một cách rất tinh tế đã tạo nên những món ăn ngon vô cùng hấp dẫn để khi xa quê ai cũng luôn nhớ về tình thân gia đình, kỷ niệm ấm áp của tuổi thơ.

Từ khóa:

Cùng chuyên mục